Taşınma sırasında eşya hasarı nakliyat şikayetlerinin %35'ini oluşturmaktadır. Kırılan vazo, çizilen mobilya, ıslanan elektronik ürün — bunlar her taşınmada yaşanabilir. Asıl sorun şu: çoğu kişi tazminat almaya kalktığında zorunlu sigortanın gerçek değerden çok daha az ödediğini öğrenir.
Bu rehber, taşınmadan önce almanız gereken 5 adımı anlatır: doğru sigorta türünü seçmekten değer beyanı yapmaya, belgeleme sürecinden hasar tazminatı başvurusuna kadar eksiksiz bir güvence rehberi.
Nakliyat firmasının zorunlu sigortası genellikle 10.008 ₺ ve üzeri/kg tazminat öder. 50 kg TV = 10.400 ₺ ve üzeri. Gerçek değerin %5-10'u kadar tazminat alabilirsiniz.
İsteğe bağlı değer sigortası veya all-risk sigorta ile eşyalarınızın güncel piyasa değerini güvence altına alabilirsiniz. Prim genellikle taşıma bedelinin %0,8-3'üdür.
Üç farklı sigorta türü mevcuttur ve aralarındaki fark büyüktür. Hangi türün size uygun olduğuna karar vermeden poliçe imzalamayın.
| Sigorta Türü | Kapsam | Tazminat Temeli | Tahmini Prim | Kim İçin? |
|---|---|---|---|---|
| Zorunlu Taşıyıcı Sig. | Çok Sınırlı | Kg başına sabit ücret | Dahil (ücretsiz) | Minimum koruma |
| İsteğe Bağlı Değer Sig. | Orta Kapsam | Beyan değeri | %0,8 – 1,5 | Orta değerli eşyalar |
| All-Risk Sigorta | Geniş Kapsam ✓ | Gerçek piyasa değeri | %1,5 – 3,0 | Değerli eşyalar, tam güvence |
Firma "sigortalı taşıma yapıyoruz" dediğinde bu genellikle sadece zorunlu taşıyıcı sigortasıdır. Kapsam ve tazminat tabanı hakkında yazılı bilgi isteyin; sözlü beyana güvenmeyin.
Sigorta tazminatı, beyan ettiğiniz değer üzerinden hesaplanır. Değer beyanı yapmayan ya da eksik beyan eden kişi gerçek zararın çok altında tazminat alır.
| Eşya Kategorisi | Değer Tespiti Yöntemi | Gerekli Belge | Risk Seviyesi |
|---|---|---|---|
| Elektronik (TV, bilgisayar) | Güncel piyasa fiyatı | Fatura / seri no | Yüksek |
| Beyaz Eşya | Marka-model piyasa değeri | Fatura / katalog fiyatı | Orta |
| Mobilya | Satın alma değeri (amortisman) | Fatura / fotoğraf | Orta |
| Sanat eseri / Antika | Uzman ekspertizi | Ekspertiz belgesi | Çok Yüksek |
| Müzik aleti | Güncel ikinci el piyasası | Fatura / fotoğraf | Orta-Yüksek |
Tüm eşyaları tek tek fotoğraflayın — üst, alt, yan ve ekran/yüzey. Fotoğrafları anlık olarak bulut depolama (Google Drive, iCloud) alanına yükleyin. Yükleme sırasındaki tarih damgalı fotoğraflar hasar ispat belgeniz olacaktır.
Sigorta poliçesi taşıma günü değil, en az 24 saat önceden aktif olmalıdır. İmzalamadan önce aşağıdaki kontrol listesini uygulayın.
- Kapsama kırılma/çizilme dahil mi? (all-risk için geçerli)
- Muafiyet (franchise) tutarı nedir? Düşük muafiyet daha iyi.
- Tazminat temeli: gerçek değer mi, yoksa amortisman düşülmüş değer mi?
- Değerli eşyalar (sanat, mücevher) ayrı ek poliçe (rider) gerektiriyor mu?
- İstisnalar bölümü okundu mu? (deprem, sel, savaş vb.)
- Poliçe taşıma günü öncesinde aktif olacak mı?
| Kapsam Karşılaştırması | Zorunlu | Değer Sig. | All-Risk |
|---|---|---|---|
| Kırılma / Düşme | Hayır | Kısmi | Evet ✓ |
| Islanma / Nem | Hayır | Kısmi | Evet ✓ |
| Çizilme | Hayır | Hayır | Evet ✓ |
| Kısmi Kayıp | Sınırlı | Evet ✓ | Evet ✓ |
| Tam Kayıp / Çalınma | Sınırlı | Evet ✓ | Evet ✓ |
| Kapsam detayları poliçeden poliçeye değişebilir. Sigorta şirketinizden yazılı kapsam belgesi isteyin. | |||
Sigorta tazminatının temeli belgedir. Fotoğrafsız, tutanaksız bir hasar iddiasını ispat etmek neredeyse imkansızdır.
| Aşama | Ne Yapılmalı? | Ne Zaman? | Neden Önemli? |
|---|---|---|---|
| Yükleme Önce | Tüm eşyaların fotoğrafını çek | Yükleme sabahı | Hasar öncesi durum kanıtı |
| Yükleme Sırasında | Yükleme tutanağını imzala | Yükleme anında | Hukuki geçerlilik |
| Teslim Anında | Her eşyayı kontrol et, hasar tutanağı düzenle | Teslim anında | Açık hasar bildirimi |
| Teslimden Sonra | Gizli hasarı yazılı bildir | 7 gün içinde | Gizli hasar tazminatı hakkı |
Teslim tutanağını imzalamadan önce tüm eşyaları sayın ve görünür hasarları kontrol edin. "Eşyaları teslim aldım, sorun yok" yazan bir tutanak imzalamak, sonraki tazminat taleplerini hukuken zayıflatır.
Hasar tespiti yapıldıktan sonra süreç hızla işletilmelidir. Gecikme tazminat hakkını zayıflatır, hatta ortadan kaldırabilir.
| Hasar Türü | Bildirim Yeri | Süre Sınırı | Gerekli Belgeler |
|---|---|---|---|
| Açık Hasar | Nakliyat firması + Sigorta | Teslim anında | Tutanak + fotoğraf |
| Gizli Hasar | Sigorta şirketi | 7 gün içinde | Fotoğraf + yazılı bildirim |
| Eksik / Kayıp Eşya | Nakliyat firması + Sigorta | 24-48 saat | Tutanak + eşya listesi |
| Tam Hasar (toplam kayıp) | Nakliyat + Sigorta + Savcılık | 24 saat | Tutanak + değer belgesi + ekspertiz |
| Sigorta Tahkim Komisyonu başvurusu için zamanaşımı: 2 yıl (hasar tarihinden itibaren). | |||
Sigorta şirketi tazminat talebinizi reddeder ya da yetersiz ödeme yaparsa, mahkemeye gitmeden önce Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurabilirsiniz. Başvuru ücretsizdir, süreç 3-4 ay sürer ve kararlar bağlayıcıdır. Web: sigortatahkim.org.tr
"Sigortam var" demek her hasarın karşılanacağı anlamına gelmez. Aşağıdaki durumlar çoğu standart poliçede kapsam dışıdır ve hak kayıplarının en yaygın nedenini oluşturur.
| Kapsam Dışı Durum | Neden Kapsam Dışı? | Nasıl Önlenir? |
|---|---|---|
| Önceden mevcut hasarlar | Sigorta yalnızca taşıma sırasındaki hasarı kapsar | Yükleme tutanağına mevcut hasarları kaydet |
| Değer beyan edilmemiş eşyalar | Sigorta beyan değerini esas alır, beyan yoksa minimum öder | Tüm eşyaları yazılı olarak beyan et |
| Yetersiz/hatalı paketleme | Müşteri ihmali sayılır, nakliyatçı sorumlu tutulmaz | Profesyonel ambalaj hizmeti al |
| Değerli evrak ve nakit | Standart poliçe dışı, özel rider gerektirir | Özel ek poliçe talep et veya kendin taşı |
| Mekanik/elektriksel arıza | Taşıma kaynaklı olmadığı kanıtlanırsa kapsam dışı | Yükleme öncesi çalışma belgesi al |
| Doğal aşınma ve eskime | Normal kullanım yıpranması sigorta kapsamına girmez | Geçerli değil — bu standart bir istisnadır |